Je kind komt thuis met een toets begrijpend lezen. Onvoldoende. Je kijkt naar de vragen en denkt: dit snap ik zelf ook maar half. Herkenbaar? Je bent niet de enige. Begrijpend lezen is voor veel kinderen een lastig vak. En eerlijk is eerlijk, als ouder weet je soms ook niet zo goed hoe je moet helpen. Geen paniek. In dit artikel deel ik een paar dingen die je kunt doen. Zonder dat het huiswerk uitdraait op een drama aan de keukentafel.
Wat is begrijpend lezen eigenlijk?
Even de basis. Begrijpend lezen gaat er niet om dat je kind letters kan ontcijferen en woorden kan lezen. Dat is technisch lezen, en de meeste kinderen hebben dat rond groep 4 wel onder de knie. Begrijpend lezen is de volgende stap. Het gaat erom dat je kind snapt wat er staat. Dat het de hoofdgedachte uit een tekst kan halen, verbanden legt tussen alinea’s en doorheeft waarom een schrijver iets op een bepaalde manier vertelt.
Klinkt best ingewikkeld als je het zo leest, toch? Dat is het soms ook. Zeker voor kinderen die liever buiten voetballen dan achter een boek zitten. Maar het is wel een vaardigheid die ze overal nodig hebben. Bij aardrijkskunde, bij geschiedenis, bij toetsvragen van alle vakken. Eigenlijk overal waar ze een tekst moeten lezen en daar iets mee moeten doen.
Waarom vinden kinderen het lastig?
Er zijn een paar redenen waarom begrijpend lezen voor kinderen moeilijk kan zijn. De eerste is woordenschat. Als je kind veel woorden niet kent, wordt het lastig om de betekenis van een tekst te begrijpen. Logisch, want als de helft van de woorden je niets zegt, raak je al snel de draad kwijt.
Een andere reden is dat kinderen soms op de automatische piloot lezen. Hun ogen gaan over de regels, maar hun hoofd zit bij iets heel anders. Dat kennen we als volwassenen ook wel. Alleen moeten kinderen nog leren hoe ze zichzelf terugfluiten en opnieuw gaan lezen als ze merken dat het niet binnenkomt.
En dan is er nog motivatie. Een tekst over het broeikaseffect terwijl je eigenlijk over dieren wilt lezen? Dan is de aandacht er gewoon niet. Dat is geen onwil, maar gewoon hoe kinderen werken.
Wat kun je thuis doen?
Het allerbelangrijkste: voorlezen. Ook als je kind al zelf kan lezen. Door samen een boek te lezen en tussendoor te praten over wat er gebeurt, leert je kind om na te denken over een tekst. Stel vragen als: “Waarom denk je dat die persoon dat deed?” of “Wat zou er nu gaan gebeuren?” Dat hoeft niet te voelen als een les. Het mag gewoon een gezellig momentje op de bank zijn.
Daarnaast helpt het enorm als je kind veel leest. Niet omdat het moet, maar omdat het leuk is. Stripboeken, tijdschriften, een boek over voetbal of paarden, het maakt niet uit wat. Hoe meer je kind leest, hoe groter de woordenschat wordt en hoe beter het leert om teksten te begrijpen. Laat je kind zelf kiezen wat het leest. Dat werkt veel beter dan een boek opleggen waar het geen zin in heeft.
Praat ook gewoon veel met je kind. Aan tafel, in de auto, tijdens het koken. Kinderen die thuis veel gesprekken voeren, bouwen vanzelf een grotere woordenschat op. En dat helpt weer bij het lezen.
Wanneer maak je je zorgen?
Als je kind structureel moeite heeft met begrijpend lezen en de scores op school achterblijven, is het goed om met de leerkracht te overleggen. Soms is er extra begeleiding nodig, of kan de school kijken of er iets anders aan de hand is. Dyslexie kan bijvoorbeeld ook invloed hebben op begrijpend lezen, omdat het technisch lezen zoveel energie kost dat er weinig ruimte overblijft om na te denken over de inhoud.
Maar maak je niet te snel zorgen. Veel kinderen maken op een gegeven moment een klik. Het ene jaar scoren ze matig en het jaar erna gaat het opeens een stuk beter. Elk kind heeft zijn eigen tempo.
Relax, je doet het goed
Het feit dat je dit leest, zegt al genoeg. Je wilt je kind helpen en dat is het halve werk. Je hoeft geen leescoach te zijn. Gewoon samen lezen, samen praten en af en toe vragen stellen. Dat is al meer dan genoeg. En als de toets begrijpend lezen de volgende keer wél goed gaat? Dan weet je: die avondjes op de bank met een boek hebben hun werk gedaan.
Geen reacties